Ruud Lubbers (1939) was de langstzittende premier van Nederland ooit. Van 1982 tot en met 1994 gaf Lubbers leiding aan ons land. Tussen 2001 en 2005 was Lubbers Hoge commissaris voor de Vluchtelingen bij de VN. Momenteel houdt Lubbers zich als voorzitter van het Energieonderzoek Centrum Nederland o.a. bezig met manieren waarop fossiele brandstoffen vervangen kunnen worden door duurzame, schonere alternatieven. In samenwerking met Coolpolitics en Lowlands University bracht hij bezoeken aan Rotterdam, Tilburg en Utrecht om te vertellen hoe hij denkt dat de wereld gered kan worden van de ondergang.
Lubbers stelt in z’n speech de volgende maatregelen neer voor het redden van de aarde:
· Energiebesparing
· Alternatieve energie (zon, wind, waterkracht, waterstof)
· Schoon fossiel (het inzetten van fossiele brandstof met zo min mogelijk milieubelasting, b.v. roetfilers)
· Veilige kernenergie
Na de val van de Berlijnse muur in 1989 en daarmee het verdwijnen van communisme was de algemene opvatting dat de wereld nu eindelijk verlost zou zijn van oorlog. Samen zouden we werken aan een democratische, ontwikkelde en vreedzame wereld.
Op de Earth summit gehouden in 1992 in Rio de Janeiro waren er voor het eerst meer vertegenwoordigers van NGO?s dan regeringsleiders. De grote uitkomst van deze bijeenkomst was dat niet economie (de verwachte marktwerking van de communistische staten) maar ecologie het uitgangspunt moest zijn voor de verwachte voorspoed der volkeren.
Inmiddels zijn we 14 jaar verder en is er weinig terecht gekomen van de toen gestelde doelen. In 1985 bezocht Lubbers China. Zijn Chinese ambtsgenoot stelde toen dat China door het inzetten van gecontroleerde marktwerking en technologie binnen 20 jaar in staat zou zijn het nationaal product te verviervoudigen. Inmiddels is dit ambitieuze doel bereikt. Maar als de bevolking van economische groeiers als China en India dezelfde welvaart krijgen als de huidige Westerse wereld, is dit catastrofaal voor het milieu.
De kern van het verhaal van Lubbers is het zogenaamde Earth Charter handvest. Dit handvest bestaat uit een aantal gemeenschappelijke principes.
De principes zijn:
1. Respect voor alle levensvormen
2. Ecologische integriteit
3. Sociale en economische rechtvaardigheid
4. Democratie, geweldloosheid en vrede
Lubbers gelooft dat als aan deze principes massaal gevolg gegeven wordt, ook de komende generatie van dezelfde welvaart kan genieten.
Er zijn ook kanttekeningen bij het verhaal van Lubbers te plaatsen. Natuurlijk kunnen we in een land als Nederland ons inzetten voor het naleven van de Earth Charter. Zijn oplossingen zijn echter niet verassend of nieuw.
Vooral de inzet van kernenergie, vanwege de afvalverwerking en het gebruik van verrijkte splijtstof, is een onderwerp dat verdeelde reacties oproept.
Daarnaast ontbreekt de rol van de Verenigde Staten. Als rijk kapitalistisch land met veel research & development en wetenschap zou de VS bij uitstek zich kunnen (moeten) inzetten voor het gebruik en inzet van alternatieve energie.
Het milieuverdrag van Kyoto dat toeziet op de vermindering van uitstoot van Co2 wordt niet gerespecteerd en nageleefd door de VS (in tegenstelling tot de meeste andere landen). Het verdrag zou ‘teveel grote economische implicaties’ omvatten volgens president George. W. Bush.
Hoe kan de Eerste wereld’ van landen als China en India verwachten dat zij ecologie hoger in het vaandel stellen dan economie wanneer zijzelf niet voldoende moeite doet? Er zal nog veel moeten gebeuren voordat principes werkelijkheid worden.