Nepal zit in de kast
Stel je voor. Je bent een vierjarig meisje in een klein dorpje op het platteland van Nepal en opeens komt een delegatie Boeddhistische priesters binnen die je van top tot teen bestuderen. Als je voldoet aan een aantal strenge keurmerken besluiten ze je mee te nemen naar een tempel. Daar liggen 108 net geslachte hoofden van geiten en buffels op je te wachten vergezeld door dansende gemaskerde mannen. De avond daarna wordt je gedwongen om in een kamer met de 108 hoofden te overnachten. Als je dit hebt doorstaan zonder emotie te tonen moet je wel Kumari Devi zijn. Vanaf dat moment stopt je leven zoals je het tot dan toe kent en ben je een levende godin, die niet meer in aanraking mag komen met het onreine leven buiten je paleis. Vanaf je eerste menstruatie ben je godin af en kan je echte leven beginnen. Op dat moment begint de zoektocht naar de nieuwe Kumari weer opnieuw.
Dit klinkt als een heel macaber sprookje wat je is voorgelezen toen je vroeger heel stout was. Het is ongeloofelijk, maar dit is geen mythe of legende. De Kumari traditie bestaat al eeuwen in Nepal en als je op het Durban Square in Kathmandu bent kun je zelfs Kumari’s silhouet spotten door de maas-vormige houten ornamenten in haar kleine paleis. Nepalezen nemen religie serieus. Het is een belangrijk onderdeel van hun leven.
Wierook, koeien en tempels
Zodra je Kathmandu binnenrijdt komen de walmen van wierook je al tegemoet. Overal in de stad zie je kleine en grote tempels, her en der loopt er zelfs een koe door het straatbeeld.
Het Hindoeïsme domineert in Nepal, met 81% van de bevolking als volgeling. Vele Nepalezen hebben een roodkleurige tika die afhankelijk van de motoriek van de aanbrenger op het derde oog of het hele voorhoofd zit. Hindoes hebben vele goden die elk weer hun eigen doel dienen, een aantal zijn heel belangrijk. Zo heb je Ganesha, de olifantachtige die geluk brengt geluk. Tijdens een bezoek aan het Unesco Werelderfgoed, de Pashupatinath tempel, een van de heiligste hindoe heiligdommen in de wereld vertelde een gids Prince hoe het werkt. “Wanneer ik bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek heb ga ik naar de tempel van Ganesha toe en breng ik een offer en gebruik ik de bel om hem te ‘roepen’. Ik geloof er in dat ik door mijn gedachten op Ganesha te richten, ik in mijzelf geluk oproep.”
Prince is hiermee van een verlichte hindoeïstische stroming die je de symbolieken gebruikt om iets in je zelf te activeren en daardoor humanistisch aan doet. Terwijl wij over het tempelterrein lopen zien we opeens rook opstijgen wiens geur het meest doet denken aan Barbecue. Het blijken crematies te zijn van lijken aan de oevers van de ganges. De overledenen zijn pas een aantal uur daarvoor overleden en worden door het rotsvaste geloof in reïncarnatie zo snel mogelijk verbrand. De familie hoopt op een beter leven en daardoor is de crematie een heugelijke gebeurtenis.
“Deze platforms kosten 5.000 rp (50 euro) en zijn voor de arme Nepalezen, de platforms aan de andere kant van de rivier kosten 10.000 rp en zijn voor de fortuinlijke Nepalezen. Als deze zijn gecremeerd komen er altijd kinderen met magneetjes om munten en andere waardevolle metalen uit de rivier te vissen.”
De tempels van Pashupatinath zijn heel indrukwekkend voor alle zintuigen. Verderop de Ganges horen we mantra’s die gezongen worden, Prince legt uit dat dit uit een Boeddhistisch klooster verderop de rivier komt. “De Boeddhisten en Hindoes leven heel vreemdzaam samen en vieren zelfs elkaars feestdagen met elkaar.”
Little Tibet
Waar je in New York Little Italy en Chinatown hebt, heeft Kathmandu Little Tibet. Na de Chinese invasie in 1949 zijn hier hordes Tibetanen naar toe gevlucht die voor een groot gedeelte intrek hebben genomen rondom de Stupa in de wijk Boudhanath. Rondom de Stupa lopen Tibetanen, maar ook Nepalese boeddhisten waaronder de befaamde menselijke berggeiten Sherpa’s een khora in de richting van de klok. Rondom de Stupa hebben de Tibetanen hun intrek genomen. Toeristische winkels verkopen souvenirs met een Tibetaans karakter waar ook de monniken van omringende kloosters wierook en gebedsvlaggetjes inkopen.
Op de kast
De Nepalezen hebben behalve spiritualiteit ook een reden om religieus te zijn. De staat van het land is niet best en het leven draait voor hen veelal om geluk verdienen or gegund krijgen. Daarbij speelt het kastensysteem nog een speciale rol, ook voor niet-hindoes. Ook al is dit systeem wat ook in India in zwang is officieel afgeschaft, buiten Kathmandu kun je niet buiten je kaste trouwen. Het systeem is gebaseerd op sociale klasses en de subkaste geeft zelfs nog een richting van je beroep weer, zo heb je de schoenenkaste en de kaste van ambtenaren. Er zijn vier hoofdkastes; priesters, krijgers, koopmannen en arbeiders. Daarnaast heb je nog de groep onaanraakbaren oftewel Dalit.
Het probleem van het kastensysteem is dat men schikt in hun lot. Een slimme Dalit zal nooit een goede baan in de samenleving kunnen krijgen. Omdat het stelsel als religieus wordt beschouwd denkt men dat de status in ‘dit leven’ komt doordat ze in hun vorig leven slechte dingen hebben gedaan. Hierdoor blijft dit stelsel officieus in zwang en denken sommigen Nepalezen dat alleen God en niet zijzelf hun lot kunnen veranderen. Gelukkig komt hier langzamerhand verandering in, al zal het nog lang duren voordat kasten in Nepal alleen plekken zijn om zaken in op te bergen.
